25 handige strategische vragen om een goed besluit te nemen

Besluit nemen
Henk Veenhuysen
Door Senior coach
8440 Views

Als (leidinggevende) professional kom je regelmatig in een positie waarin je beslist (met vaak verstrekkende gevolgen) over serieuze investeringen in tijd, middelen en professionals. Vaak doe je dat dan ook nog eens in concurrentie met andere belangrijke onderwerpen en bijna nooit weet je het zeker …. Welke strategische vragen kun je dan stellen om een goed besluit te nemen.

Enige kalmte en een strategische wijze van benaderen is dus gewenst voor jou.  Je moet een manier hebben om de kansen en de bedreigingen van de beslissing goed in kaart te brengen. Als je weet hoe je de juiste (strategische) vragen moet stellen ben je beter in staat om opties in kaart te brengen, doelen te verduidelijken en uiteindelijk het beste besluit te nemen wat op dat moment mogelijk is.

Waarom zijn strategische vragen belangrijk voor jou als professional?

Eigenlijk zou je als professional een beetje verslaafd moeten zijn aan het stellen van strategische vragen. Het zijn de vragen die als het ware uitnodigen om boven op een vuurtoren te staan waardoor je meer van de horizon kunt zien. Je kunt dit soort vragen zowel aan jezelf als aan anderen stellen en het leidt ertoe dat je beter in staat bent om doelen te formuleren, (beslissings)criteria te ontwikkelen of om risico’s in beeld te brengen.

Belang van uitzoomen

Strategische vragen dwingen je om uit te zoomen en naar het grotere plaatje te kijken. Bij dit soort vragen gaat het om het proces van strategisch denken. Met zaken als de lange termijn doelen, het in beeld brengen van de belangen die er zijn en het in kaart brengen van de prioriteiten. Als je handig wordt in het stellen van strategische vragen, zie je beter de mogelijke alternatieven, gevolgen en keerzijdes van je besluit. Er ontstaat een beter idee over het grote geheel en de samenhang en het maakt duidelijk wat er nodig is om het doel te bereiken.

Welke strategische vragen zijn er?

A. Lange termijn vragen

Bij dit type vragen neem je de lange termijn en de samenhang in ogenschouw. Strategie en strategische denken heeft als kern dat je in staat bent om te overzien welke impact je besluit op de dag van morgen heeft. Dit zijn goede vragen hiervoor:

  1. Wat probeer je voor elkaar te krijgen?
  2. Welk verschil zal het maken?
  3. Hoe zal dit onze missie helpen?
  4. Wat staat er op het spel?
  5. Wat is het strategische, lange termijn doel van dit?
  6. Wat is jouw strategische visie hierop?

B. Vragen over investeringen en mogelijke consequenties

  1. Hoe wil je je doel bereiken?
  2. Wat komt hier precies bij kijken
  3. Wat gaat het kosten?
  4. Wat zijn de mogelijke nadelen?
  5. Wat zijn de consequenties als dit niet lukt?
  6. Wat zijn mogelijke effecten op onze positie als bedrijf in het geheel?
  7. Hoe past dit plan in onze strategische doelen?

C. Over afwegingen die gemaakt moeten worden

Bij iedere beslissing worden afwegingen gemaakt. Het te nemen belangrijke besluit heeft altijd voor- en nadelen in zich. Zo kun je met een bepaalde strategie meer geld verdienen maar het heeft (mede) als gevolg dat er mensen ontslagen zullen worden.

  1. Welke afwegingen zitten er in dit besluit die je nog niet met me hebt gedeeld?
  2. Bottomline: wie zijn hier de winnaars en verliezers?
  3. Waar kan dit besluit ons bedrijf in diskrediet brengen?

Dit type vragen zijn vooral bedoeld om processen als groepsdenken, (eigen)wijsheid en  (eigen) vooroordelen bespreekbaar te maken en te doorbreken. Wellicht zou je dit type vragen kunnen beschouwen als ‘spelbederf’. Ze zijn echter noodzakelijk omdat het antwoord ertoe kan leiden dat de nadelen van het te nemen besluit te groot of te extreem zijn. Wellicht kun je op dit moment het besluit beter naar de tekentafel terugsturen.

D. Vragen over alternatieven

Met dit type vragen onderzoek je de mogelijke alternatieven. Zelf hou je daarbij de strategische doelen scherp in je achterhoofd.

  1. Is er een andere manier?
  2. Welke andere opties leiden tot dezelfde uitkomst?
  3. Welke alternatieven kunnen de kosten verminderen?
  4. Welke alternatieven maken de kans op succes groter?
  5. Welke opties heb je om de nadelen / risico’s te verkleinen? 

E. Vragen over succes en resultaat

Dit type vragen zorgt ervoor dat je duidelijke antwoorden krijgt die richting geven en een vooruitzicht bieden. Als vragensteller dien je ervoor te zorgen dat de antwoorden duidelijk zijn, door iedereen goed worden begrepen en dat er draagvlak voor is.

  1. Hoe ziet succes er volgens jou uit?
  2. Hoe wil je dat vaststellen
  3. Hoeveel tijd heb je daarvoor nodig?
  4. Stel dat jij zegt: ‘het is een succes’. Waaraan zou je dat kunnen zien?

Waarom je goed moet luisteren

Je kunt vragen stellen wat je wil maar als je niet luistert wordt het niks en verspil je iedereen zijn tijd. Met goed en actief luisteren kun je tussen de regels door horen wat onverwachte obstakels of niet voorziene risico’s zijn. Zo ben je door goed te luisteren beter in staat om:

  • Scenario’s te doorzien die extra aandacht vragen.
  • Bij een meerderheidsbesluit toch de ideeën van de mensen in overweging te nemen die tegen waren.
  • Meningen of ideeën naast je neer te leggen die bedoeld zijn om je naar de mond te praten.
  • Signalen te ontdekken dat mensen nog niet helemaal het doel begrijpen.
  • Mogelijkheden te ontdekken waar jezelf nog niet aan had gedacht.

Draai het ook eens om.

Het is natuurlijk gaaf om collega’s te enthousiasmeren voor jouw gouden strategische idee. Neem hen mee in je verhaal en vertel hoe je op het idee bent gekomen en wat de gedachte erachter is. Vraag je collega’s vervolgens om zonder terughoudendheid je het vuur aan de schenen te leggen. Vraag wat de voor- en nadelen zijn, welke mogelijkheden zij zien en wat de risico’s zijn. Beantwoord deze vragen met nog meer vragen om naar de kern van het verhaal door te dringen.

Tip: spreek zelf maximaal 30% van de tijd en laat 70% van de tijd de anderen spreken. Je hebt dan tijd om goed te luisteren en een juiste afweging te maken.

Ben jij die strategische vragensteller?

Dan ben je meer dan een ander in staat om de toekomst vorm te geven, risico’s te onderkennen en op trends in spelen die van belang zijn voor jouw organisatie. Lijkt me een fijne competentie als leidinggevende.

25 handige zinnetjes om te coachen op je werk

In veel gevallen kom je op je werk in een coach-situatie terecht omdat een medewerker om hulp vraagt. Natuurlijk wil je helpen. Met deze 25 resultaatgerichte vragen komt je medewerker gegarandeerd een stap verder.

  • Help je medewerker op een constructieve wijze
  • Direct te gebruiken in de praktijk
  • Plus elke maand handige leidinggevende tips
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.
25 tips coachen coaching
AANBEVOLEN ARTIKELEN