Voorkom cultuurbloopers met de global mindset

Maaike Jongepier
Door Trainer/adviseur leiderschap & samenwerking
315 Views

Hoe komt het toch dat zaken eerst goed fout moeten gaan voordat sommige bedrijven overgaan tot het bieden van degelijke tools aan werknemers bij het internationaal zakendoen? Internet staat vol met cultuur bloopers die, wanneer je de kosten achteraf berekend, enorm in de papieren lopen. Wat te denken van die voedingsfabrikant die niet op de hoogte was van het feit dat men in Afrika door het hoge aantal analfabeten, de gewoonte heeft om op blikken aan de buitenkant af te beelden wat zich in het blik bevindt. Nog was men verbaasd, dat het melkpoeder blik met het lieve baby gezichtje als afbeelding op de buitenkant van het blik, zo slecht verkocht.

Of die merger tussen twee computer-giganten die jarenlang met elkaar hebben doorgemodderd omdat de een zich volledig wilde toeleggen op een intern perfect engineeringsproces terwijl de ander de blik vooral naar wilde buiten richten en de middelen vooral wilde besteden aan pakkende salescampagnes. En al die arbeidsjuristen die aan de slag moeten omdat een contract in de ene cultuur staat voor een vaste afspraak waar niet van af geweken mag worden. Terwijl in een andere cultuur, de partner een contract ziet als het begin van een samenwerk proces, waarbij de exacte invulling al gaandeweg wordt bepaald. Knap lastig als het je overkomt.

AFSTEMMEN OP DE ANDER

Nu is het natuurlijk onmogelijk om alle ins en outs van elke cultuur te kennen. Onmogelijk en niet nodig. Waar het om gaat is elementaire kennis van een paar cultuurmodellen en voor de rest vooral een open, nieuwsgierige houding. En daarnaast bereid zijn om het gesprek aan te gaan en je aannames over de ander te blijven toetsen.

Nu is het natuurlijk onmogelijk om alle ins en outs van elke cultuur te kennen. Onmogelijk en niet nodig.

Ook is het essentieel dat internationaal opererende medewerkers zich bewust zijn van de eigen cultuur en  de impact die zij als Nederlander hebben op een ander. Kortom veel winst valt te behalen als er wordt gewerkt aan een “Global Mindset”.

Wat is een global minset?

Een Global Mindset is het vermogen om af te kunnen stemmen op een persoon uit een andere cultuur. Met afstemmen wordt bedoeld, in staat zijn om de ander te begrijpen vanuit zijn of haar culturele context. Voorwaarde is een zekere mate van culturele flexibiliteit. Maar wat moet je daarvoor kunnen en weten?

WERKEN AAN EEN GLOBAL MINDSET

Voor een Global Mindset is het handig om in ieder geval twee cultuurmodellen te kennen: het cultuurmodel van Geert Hofstede en het communicatie cultuurmodel van Richard Lewis dat zich vooral richt op het verschil in communicatie stijlen. Beide modellen zijn complementair aan elkaar. En tezamen vormen ze een mooie bril waarmee cultuurverschillen makkelijker herkend kunnen worden.

BEKIJK HET VANUIT EEN ANDERE CULTUURBRIL

Hofstede biedt aan de hand van landenscores op 5 verschillende culturele dimensies een indeling voor alle nationale culturen. (Via google kun je heel gemakkelijke de scores per land ophalen.)

1. Omgaan met macht

Zo vergelijkt Hofstede de verschillende manieren waarop met macht wordt omgegaan. Bij een hoge score op machtsafstand is men gewend aan hiërarchische verschillen. De baas is ook echt de baas.  In tegenstelling tot landen met een lage machtsafstand, zoals bijvoorbeeld Nederland. Nederland streeft een egalitaire samenleving na. Een grote afstand tussen baas en medewerker is daardoor niet echt populair.

2. Regels of ruimte

Een tweede dimensie gaat over de mate waarin men de voorkeur heeft om alles in regels en procedures te vatten versus de situatie waar men juist ruimte laat aan burgers om zaken zelf in te vullen.

3. Individu versus de groep

Dan is er de derde dimensie: het verschil tussen samenlevingen die individualistisch georiënteerd zijn tegenover de meer op groepen gerichte samenlevingen. De zogenaamde collectivistische. In de business praktijk blijkt dit een lastige te zijn om op een goede wijze leiding aan te geven. Managers uit individualistische culturen, zoals bijvoorbeeld Nederland, zijn gewend om hun medewerkers aan te spreken op eigen verantwoordelijkheden en eigenaarschap. In culturen waar men zich onderdeel van een groep voelt vraagt dit dus een andere manier van managen om hetzelfde resultaat te krijgen.

4. Mannen en vrouwenrollen

Als vierde dimensie noemt Hofstede de mate waarin samenlevingen typisch masculiene waarden nastreven versus die samenlevingen waar het verschil tussen mannen en vrouwenrollen minimaal is. In feminiene samenlevingen, (zoals Nederland) kijkt niemand er van op als een man achter een kinderwagen loopt en zorgtaken op zich neemt.

5. Relatie als voorwaarde voor business

De vijfde dimensie gaat over lange termijn oriëntatie of juist een korte termijn oriëntatie. China kent een hoge score op lange termijn oriëntatie. Business en relaties worden daar beschouwd als lange termijn gebeurtenissen. Men gaat hier dus niet over 1 nacht ijs. Alvorens men in China bereid is om zaken met je te doen, moet er eerst een relatie zijn opgebouwd. Dat kan even duren, in sommige gevallen wel jaren. Een dergelijke houding botst nogal eens met andere culturen waar het hebben van een relatie als minder voorwaardelijk wordt beschouwd voor het slagen van een business deal.

HEEL DE WERELD IN 3 COMMUNICATIE STIJLEN

Richard Lewis verdeelt de wereld in drie communicatie stijlen: een lineair-actieve , een multi-actieve en reactieve stijl van communiceren.

Stijl 1: lineair actief

Nederland valt in de lineair-actieve manier van communiceren. Deze stijl is te herkennen aan haar planmatige structuur.  Men gebruikt agenda’s en is resultaatgericht in de communicatie. Confrontaties worden niet uit de weg gegaan wanneer deze nodig zijn om een feit met argumenten te omkleden en om op tijd resultaten te behalen.

Stijl 2: multi-actief

De multi-actieve stijl wordt veel meer door Zuid-Europese en Zuid-Amerikaanse landen gebezigd Hier vormen emoties en non-verbale uitingen belangrijke ondersteuning van de verbale communicatie. Men heeft er geen moeite mee om meerdere onderwerpen tegelijk te behandelen. Iets waar een lineair actieveling van gruwelt.

Stijl 3: reactief

Tenslotte kent men in Aziatische landen meer een reactieve stijl van communiceren. Deze stijl kenmerkt zich vooral door luisteren. Wijs is degene die het minste spreekt. Communicatie is er vooral op gericht om de harmonie te bewaren en directe confrontaties zijn totaal uit den boze.

IMAGINE…

Stel je nu eens een project vergadering voor waar al deze stijlen aan 1 tafel zitten… Hoe ga je dit managen? Voordeel is dat als medewerkers de cultuurmodellen kennen zij hun gedrag eerder kunt plaatsen omdat men het begrijpt. En begrip is een eerste voorwaarde om te kunnen afstemmen.

 

Wil je meer tips over dit onderwerp ontvangen?

Wekelijks schrijf ik of mijn collega's blogs met handige tips en ideeën. Je kunt dan zelf een stap zetten om beter te worden in je werk. Wil je, net zoals ruim 5000 abonnees, 1 keer per maand op de hoogte gehouden worden als er nieuwe tips zijn? Vul dan hieronder je email adres in. Fijne dag, Henk.

  • Door je in te schrijven ga je akkoord met ons privacy- en cookie-beleid.
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.
Maaike Jongepier
Trainer/adviseur leiderschap & samenwerking
AANBEVOLEN ARTIKELEN