Help, hoe pak ik mijn gebrek aan empathisch vermogen aan?

empathisch vermogen
Henk Veenhuysen
Door Senior coach
540 Views

Begrijp jij vaak niet helemaal goed hoe je collega zich voelt waardoor je in je reactie net ‘de plank misslaat’. Ontgaan de emoties van de ander je? Goede kans dat je wat empathisch vermogen mist. In dit blog leg ik je uit hoe empathisch vermogen werkt en hoe je het eenvoudig kunt vergroten.

Laten we beginnen met het goede nieuws: iedereen heeft empathisch vermogen en kan  empathie tonen. Het kan zijn dat je het (nog) niet inzet in het werk. Je kunt het gewoon leren door je op dit vlak assertiever op te stellen.

Wat is empathisch vermogen eigenlijk?

Empathie of empathisch vermogen is de vaardigheid te herkennen, begrijpen en waarderen hoe anderen zich voelen. Het is een cruciale vaardigheid voor professionals en vormt het hart van alle effectieve (werk- en andere) relaties. Mensen met hoog empathisch vermogen respecteren bijvoorbeeld de ideeën van anderen, zelfs als deze verschillen met die van hunzelf.

Empathisch vermogen helpt je om beter te herkennen wanneer er ‘iets aan de hand’ is bij iemand in je omgeving. Bijvoorbeeld of iemand gefrustreerd of geïrriteerd is. Daarnaast kun je op zo’n moment ook de goede reactie geven. Met empathisch vermogen kun je op die manier een goede relatie opbouwen met de mensen en collega’s om je heen, wat in alle gevallen in jullie beider voordeel werkt. Het maakt de werksfeer prettiger.

Als je empathisch bent op het werk kun je makkelijk tussen de regels door lezen. Je merkt de grijze gebieden op binnen een discussie of je voelt een onuitgesproken spanning of ongemakkelijkheid binnen vergaderingen. Jouw gave om de gevoelens van anderen te lezen is een belangrijke vaardigheid bij onderhandelingen en om assertief een discussie te kunnen voeren.

Dit merk je bij te weinig empathie

Als je weinig empathie toont dan vind je het waarschijnlijk moeilijk om consistent “in de schoenen van anderen te gaan staan”, vooral wanneer je eigen kijk op iets heel anders is. Meestal blijf je dan op afstand en dit kan ten koste gaan van het aangaan van (samenwerkings-)relaties.

Als je te weinig gebruik maakt van empathie:

  • Neem je beslissingen waarbij je eerder van feiten uitgaat dan van de gevoelens of reacties van anderen.
  • Loop je risico dat je de gedachten of emoties van anderen verkeerd “leest”.
  • Kan het moeilijk zijn om het perspectief van de ander te verwoorden.
  • Ontgaan de emoties van anderen je waardoor je je overvallen voelt.

4 kenmerken van een hoog empathisch vermogen

Waaraan kun je nu zien of je een hoog empatisch vermogen hebt? Dit zijn 4 voorbeelden:

  • Je hebt steeds een ‘antenne’ voor hoe anderen zich voelen.
  • Je bent betrokken bij anderen en je houdt rekening met hun gevoelens alvorens in actie te komen.
  • Je kunt je makkelijk voorstellen hoe anderen zich voelen.
  • Je kunt eenvoudig de emotionele reactie van de ander voorstellen.

Nadelen aan een te hoge empathie

Die zijn er zeker! Als je te hoog empathisch bent dan ben je eigenlijk een soort van emotionele spons. Je neigt ernaar om alle emoties van anderen op te pikken. Dit kan nadelig zijn als je het hoofd koel moet houden of wanneer via een objectieve houding een heldere beslissing genomen moet worden.

Teveel empathie kan ook zeer vermoeiend zijn. Als je altijd afgestemd bent op de emoties van collega’s, is het lastig om te voorkomen dat je zelf overbelast raakt. Je zult al die verschillende emoties moeten kunnen verwerken. Kortom: je loopt het risico om jezelf te weinig in acht te nemen. Je cijfert jezelf teveel weg en daarmee kan je eigen werk onder druk komen te staan.

In 3 stappen je empathisch vermogen vergroten

1. Actief luisteren

Actief luisteren gaat over het teruggeven van wat de ander heeft gezegd, in je eigen woorden. Personen met veel empathie kunnen dit, zelfs als zij het niet eens zijn met wat de spreker zegt. Luister dus meer dan dat je spreekt.

Beter luisteren in een gesprek kun je oefenen door:

  • Niet aan jezelf te refereren.
  • De ander niet te onderbreken.
  • Echt luisteren (horen wat de ander zegt, in plaats van denken wat je zelf zometeen gaat zeggen).
  • Doorvragen op wat de ander je vertelt.

2. Vergroot de vertrouwensband

De vertrouwensband vergroten met iemand anders doe je door je meer sociaal op te stellen en te verbinden op persoonlijk niveau. Misschien wat lastiger als goed luisteren maar minstens zo belangrijk voor een goede werkrelatie. Als je je collega’s wat meer persoonlijk kent begrijp je beter wat hen emotioneel raakt en wat hun perspectief is.

Hoe je dat doet?

Vraag eens naar persoonlijke onderwerpen zoals kinderen, sport of actuele gebeurtenissen. (PS: wel met oprechte interesse, anders is het een kunstje)

3. Spreek dit gouden zinnetje uit

Dit is de samenvatting: je vraagt door naar wat er aan de hand is, je onderbreekt niet en je komt ook niet meteen met oplossingen. Daarmee probeer je het gevoel van de ander te doorgronden en te begrijpen. En als je dit allemaal gedaan hebt en je hebt goed door wat de ander bezighoudt, dan zeg je tegen de ander:

‘Ik begrijp je/het’

Door dit zinnetje uit te spreken wordt je relatie met de mensen en collega’s om je heen een stuk sterker en dat is een belangrijk aspect van je collegiaal en assertief opstellen.

Begrijp jij je collega’s niet altijd even goed? Wil jij je empathisch vermogen vergroten? Met ons coachingstraject ‘in 40 dagen assertiever’ helpen we je daarbij.

Checklist 25 handige zinnetjes om assertief te zijn

Als je je in een moeilijke situatie bevindt op je werk is het lastig om meteen iets te bedenken en je assertief op te stellen. Vaak is het handig om wat zinnetjes paraat te hebben.

  • 25 handige zinnetjes om assertief te zijn
  • Direct te gebruiken op je werk
  • Plus elke maand handige tips
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.
25 handige zinnen assertief
AANBEVOLEN ARTIKELEN